Những năm qua, cùng với việc triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030, xã Đồng Văn đã đẩy mạnh công tác dân vận trong bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng. Từ trường học đến thôn bản, từ các lễ hội truyền thống đến những mô hình trải nghiệm văn hóa phục vụ du lịch, nhiều cách làm sáng tạo đang từng bước tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân, góp phần đưa văn hóa trở thành nguồn lực cho phát triển địa phương.
GIỮ GÌN VĂN HÓA TỪ GỐC - KHI NGƯỜI DÂN TRỞ THÀNH CHỦ THỂ
Đồng Văn là địa bàn có nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào các dân tộc thiểu số. Trải qua nhiều thế hệ, các phong tục, lễ hội, trang phục, nghề thủ công truyền thống và tiếng nói dân tộc vẫn được gìn giữ trong đời sống sinh hoạt của Nhân dân.
Những năm gần đây, cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập, công tác bảo tồn văn hóa truyền thống tiếp tục được cấp ủy, chính quyền địa phương xác định là nhiệm vụ quan trọng trong thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030. Trong đó, công tác dân vận được xem là yếu tố then chốt nhằm tạo sự đồng thuận, khơi dậy vai trò chủ thể của Nhân dân trong giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Thông qua các buổi tuyên truyền, sinh hoạt cộng đồng, hoạt động văn hóa, lễ hội truyền thống, người dân từng bước nâng cao nhận thức về ý nghĩa của việc bảo tồn văn hóa dân tộc. Nhiều thôn bản duy trì tốt việc mặc trang phục truyền thống trong các ngày lễ, ngày hội; gìn giữ các làn điệu dân ca, nhạc cụ dân tộc và nghề thủ công truyền thống.
“Giữ gìn văn hóa truyền thống không chỉ là trách nhiệm với thế hệ mai sau mà còn có thể trở thành nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế, du lịch cộng đồng.”
Cùng với đó, nhiều hoạt động văn hóa cộng đồng được tổ chức thường xuyên đã góp phần tạo không khí thi đua sôi nổi trong Nhân dân. Tiêu biểu như các cuộc thi trình diễn trang phục truyền thống giữa các thôn, các trường học; các hoạt động văn nghệ dân gian tiêu biểu như các hoạt động trong Lễ hội Khèn Mông năm 2026… Qua đó góp phần lan tỏa tình yêu văn hóa dân tộc trong cộng đồng.
Ảnh: Các hoạt động văn hóa cộng đồng tại Đồng Văn thu hút đông đảo Nhân dân tham gia
ĐƯA VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG VÀO TRƯỜNG HỌC
Một trong những điểm nổi bật trong công tác “Dân vận khéo” tại xã Đồng Văn là việc đưa văn hóa truyền thống vào trường học. Đây không phải là hoạt động mang tính phong trào nhất thời mà đã được địa phương duy trì trong nhiều năm qua và từng bước tạo hiệu quả rõ nét.
Hiện nay, việc giáo dục, gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống được triển khai tại 13 trường học trên địa bàn xã, từ bậc mầm non đến trung học cơ sở. Các trường học đã chủ động lồng ghép nhiều hoạt động trải nghiệm văn hóa truyền thống trong quá trình dạy học và sinh hoạt ngoại khóa như mặc trang phục truyền thống, tìm hiểu dân ca, nhạc cụ dân tộc, trò chơi dân gian và một số nghề truyền thống của địa phương… Thông qua công tác tuyên truyền, vận động và sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, phụ huynh và cấp ủy, chính quyền địa phương, nhiều học sinh ngày càng tự hào hơn về bản sắc dân tộc mình. Không ít em đã chủ động mặc trang phục truyền thống trong các hoạt động tập thể, lễ hội và ngày hội văn hóa.
Đặc biệt, các cuộc thi trình diễn trang phục truyền thống giữa các trường học trong thời gian qua đã tạo được sức lan tỏa tích cực, góp phần giáo dục thế hệ trẻ ý thức giữ gìn văn hóa dân tộc ngay từ khi còn nhỏ.
“Từ trường học đến thôn bản, nhiều mô hình văn hóa cộng đồng đang từng bước tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức của Nhân dân.”
Việc đưa văn hóa truyền thống vào trường học không chỉ góp phần bảo tồn bản sắc dân tộc mà còn từng bước hình thành môi trường giáo dục giàu bản sắc văn hóa địa phương.
Từ những kết quả bước đầu, địa phương đang tiếp tục định hướng xây dựng thêm các mô hình trải nghiệm văn hóa học đường gắn với du lịch cộng đồng. Trong đó, một số hoạt động ngoại khóa về văn hóa truyền thống tại trường học có thể trở thành điểm tham quan, trải nghiệm dành cho du khách trong thời gian tới.
Ảnh: Việc đưa văn hóa truyền thống vào trường học đang được triển khai tại nhiều trường trên địa bàn xã Đồng Văn
Ảnh: Các cuộc thi văn hóa góp phần lan tỏa ý thức gìn giữ bản sắc dân tộc trong thế hệ trẻ
TỪ BẢO TỒN VĂN HÓA ĐẾN PHÁT TRIỂN DU LỊCH TRẢI NGHIỆM
Thực hiện chủ trương phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng, xã Đồng Văn đang từng bước xây dựng nhiều mô hình trải nghiệm văn hóa phục vụ du khách.
Từ thực tiễn công tác dân vận tại cơ sở cho thấy, khi người dân hiểu được giá trị của văn hóa truyền thống đối với phát triển du lịch và nâng cao đời sống thì việc tham gia bảo tồn văn hóa trở nên chủ động và tích cực hơn.
Hiện nay, nhiều nghề truyền thống như trồng lanh, se sợi lanh, dệt vải lanh, may thổ cẩm, đan lát… đang được vận động duy trì và từng bước gắn với hoạt động trải nghiệm du lịch cộng đồng. Một số thôn bản đã bước đầu hình thành các không gian trải nghiệm để du khách trực tiếp tham gia các hoạt động văn hóa truyền thống cùng người dân địa phương.
Bên cạnh đó, các hoạt động văn hóa dân gian như các câu lạc bộ văn nghệ dân gian đã được biểu diễn phục vụ khách du lịch trải nghiệm tại không gian Phố cổ (như biểu diễn dân ca, dân vũ, trò chơi dân gian…), trình diễn trang phục truyền thống, biểu diễn nhạc cụ dân tộc, ẩm thực truyền thống… cũng đang thực hiện và tiếp tục được định hướng trở thành sản phẩm phục vụ du lịch trải nghiệm chuyên nghiệp hơn.
“Đồng Văn xác định bảo tồn văn hóa không chỉ để lưu giữ mà phải từng bước phát huy giá trị văn hóa trong phát triển du lịch trải nghiệm.”
Thông qua công tác dân vận, nhiều người dân đã thay đổi nhận thức, tích cực tham gia các hoạt động du lịch cộng đồng, chủ động giữ gìn cảnh quan, bảo tồn văn hóa truyền thống và xây dựng hình ảnh thân thiện, mến khách đối với du khách.
Đây cũng là hướng đi quan trọng nhằm từng bước tạo sinh kế cho người dân từ chính những giá trị văn hóa truyền thống của địa phương.
Ảnh: Người dân từng bước phát huy nghề truyền thống gắn với phát triển du lịch trải nghiệm
Ảnh: Các mô hình trải nghiệm văn hóa cộng đồng đang tạo điểm nhấn cho du lịch Đồng Văn.
PHÁT HUY HIỆU QUẢ “DÂN VẬN KHÉO” TRONG GIAI ĐOẠN MỚI
Khi văn hóa trở thành niềm tự hào của người dân thì công tác dân vận không còn là tuyên truyền một chiều mà đã trở thành sự đồng hành, tự giác và lan tỏa trong cộng đồng.
Từ những cách làm cụ thể, gần dân, sát dân, công tác “Dân vận khéo” đã góp phần tạo sự đồng thuận trong Nhân dân, khơi dậy ý thức trách nhiệm cộng đồng trong bảo tồn văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch và xây dựng nông thôn mới.
Trong thời gian tới, xã Đồng Văn tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống; đồng thời phát huy các mô hình văn hóa cộng đồng, xây dựng thêm nhiều sản phẩm du lịch trải nghiệm mang đậm bản sắc địa phương.
“Công tác dân vận đã trở thành cầu nối quan trọng để ý Đảng hòa cùng lòng dân trong hành trình giữ gìn bản sắc và phát triển quê hương.”
Với sự đồng thuận của Nhân dân cùng những cách làm sáng tạo từ cơ sở, hành trình giữ gìn và đánh thức giá trị văn hóa truyền thống ở Đồng Văn đang từng bước mở ra hướng phát triển mới. Từ những điệu dân ca nơi thôn bản, những bộ trang phục truyền thống trong trường học đến các mô hình trải nghiệm văn hóa cộng đồng, công tác “Dân vận khéo” đang góp phần đưa văn hóa trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển du lịch và xây dựng quê hương trong giai đoạn mới.
Ảnh: Văn hóa truyền thống đang tiếp tục được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ (Hình ảnh người dân nhiều thế hệ trong trang phục truyền thống).
Tác giả: Sùng Thị Say - Trung tâm Dịch vụ công xã Đồng Văn
