Xã Đồng Văn được thành lập trên cơ sở sáp nhập 05 đơn vị hành chính gồm: thị trấn Đồng Văn, các xã Tả Lủng, Thài Phìn Tủng, Tả Phìn (huyện Đồng Văn cũ) và xã Pải Lủng (huyện Mèo Vạc cũ). Sau sáp nhập, xã có diện tích tự nhiên 122,49 km² với 24 thôn, gần 5.000 hộ dân và trên 26.000 nhân khẩu, là một trong những địa phương có quy mô lớn của tỉnh Tuyên Quang. Nằm ở cực Bắc của Tổ quốc, xã Đồng Văn có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế - xã hội. Phía Bắc của xã giáp xã Lũng Cú và huyện Phú Ninh, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) với đường biên giới dài 1,82 km; phía Nam giáp xã Sủng Máng và xã Mèo Vạc; phía Tây giáp xã Sà Phìn; phía Đông giáp xã Sơn Vĩ. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế biên mậu, du lịch và tăng cường giao lưu, hợp tác giữa các vùng.
Trên địa bàn xã hiện có 19 dân tộc anh em cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc Mông chiếm trên 87% dân số. Trải qua nhiều thế hệ, cộng đồng các dân tộc đã cùng nhau xây dựng, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc thông qua kiến trúc, trang phục, nghề thủ công, lễ hội, tiếng nói, ẩm thực và phong tục tập quán. Đây là nguồn tài nguyên văn hóa quý giá, góp phần tạo nên sức hấp dẫn riêng có của Đồng Văn.
Đồng Văn là điểm đến nổi tiếng của du khách trong và ngoài nước với nhiều danh thắng và công trình mang đậm dấu ấn văn hóa như Phố cổ Đồng Văn, Chợ phiên Đồng Văn, Tượng đài Thanh niên xung phong, Trung tâm diễn xướng và du lịch về đêm, Giếng nước thần cùng nhiều điểm du lịch cộng đồng đặc sắc. Các lễ hội truyền thống như Lễ hội Hoa Tam giác mạch, Lễ hội Khèn Mông cùng các hoạt động văn hóa, ẩm thực được duy trì thường xuyên, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương và thu hút đông đảo du khách.
Bên cạnh phát triển du lịch, Đồng Văn tập trung chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng khai thác hiệu quả lợi thế địa phương. Nông nghiệp từng bước phát triển theo hướng hàng hóa gắn với du lịch trải nghiệm; nhiều loại cây trồng đặc sản như tam giác mạch; rau, cây ăn quả ôn đới, gừng, lanh... được mở rộng diện tích và nâng cao giá trị. Chăn nuôi gia súc, gia cầm tiếp tục phát triển ổn định, nhiều mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm được hình thành, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân. Các sản phẩm OCOP của địa phương ngày càng được khẳng định trên thị trường, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.
Thực hiện chủ trương đổi mới mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Đồng Văn đã nhanh chóng kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số. Cơ sở hạ tầng số từng bước được hoàn thiện, triển khai đồng bộ, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.
Với truyền thống đoàn kết, tinh thần đổi mới và khát vọng phát triển, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Đồng Văn đang nỗ lực xây dựng địa phương phát triển nhanh, bền vững; phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế về du lịch, văn hóa và nông nghiệp đặc trưng; nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân; giữ vững quốc phòng, an ninh và bảo tồn những giá trị đặc sắc của vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn.
Xã Đồng Văn hôm nay đang từng bước vươn mình mạnh mẽ, hướng tới mục tiêu trở thành địa phương phát triển toàn diện, văn minh, hiện đại nhưng vẫn gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, xứng đáng là trung tâm du lịch, văn hóa đặc sắc của vùng cực Bắc Tổ quốc.
