Từ thuở xa xưa với tiến trình hàng ngàn năm lịch sử đồng bào Mông luôn gắn bó với những đỉnh núi cao, hùng vĩ, ngút ngàn với câu nói “Không có ngọn núi nào cao hơn đầu gối của người Mông”, đồng bào người Mông sinh sống tại vùng Cao nguyên đá Đồng Văn là một điển hình cho câu nói đó. Với lối sống biệt lập trên những đỉnh núi cao nhưng tính cố kết cộng đồng lại rất bền chặt mà người Mông đã viết nên một trang sách dài với những giá trị văn hóa truyền thống được lưu truyền qua hàng trăm năm, hàng ngàn năm. Có thể khẳng định đồng bào Mông là một trong những dân tộc thiểu số ít bị mai một văn hóa truyền thống nhất hiện nay.
Cũng vì lẽ đó, từ lúc mới chào đời em Ly Minh Cường đã được nghe những tiếng hát dân ca, lời ru của bà, tiếng khèn, tiếng sáo từ bố mình từ đó thấm nhuần vào máu thịt và tâm hồn tình yêu âm nhạc với chàng trai trẻ nơi miền đá xám từ lúc nào không hay. Năm lên lớp 6 em bắt đầu thích thú và đam mê với các nhạc cụ truyền thống như khèn, sáo, đàn môi,…trân quý những giá trị truyền thống của dân tộc mình, nhưng cũng lo lắng trước sự mai một của các loại nhạc cụ truyền thống, kết thúc năm học lớp 9, em Ly Minh Cường quyết định thi và đỗ vào học tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam chuyên ngành sáo trúc.
Khác với việc tự học từ ông, bố và các nghệ nhân dân gian ở quê, khi bước chân vào học tập tại môi trường chuyên nghiệp em bắt đầu làm quen dần với nhịp, phách, tiết tấu cách đọc một bản nhạc. Dẫu môi trường chuyên nghiệp là vậy nhưng với một chàng trai từ bản làng xa xôi bắt đầu làm quen với những nốt nhạc thực sự là một thử thách. “Việc học từ bố và các nghệ nhân là học theo bản năng và sự bắt chước nên việc học cũng dễ dàng nhưng chỉ có giới hạn và học mãi không cải thiện, còn học tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam lúc đó em được các thầy cô chỉ cách tập luyện từ lấy hơi, đánh lưỡi,..nhưng em cũng gặp rất nhiều khó khăn vì phải làm quen và học những lý thuyết mới lạ mà trước em chưa từng biết đến” Cường chia sẻ.
Song bằng tất cả sự kiên trì, miệt mài không ngừng nghỉ Ly Minh Cường đã được trao học bổng Toyota hỗ trợ tài năng trẻ âm nhạc Việt Nam bởi Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Ly Minh Cường còn vinh dự khi nhận được Bằng khen Sinh viên DTTS tiêu biểu năm 2022 của Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch. Cùng năm đó Ly Minh Cường và các bạn trẻ người Mông học tập tại Hà Nội đã thành lập nhóm Hmong Culture một nhóm dự án về quảng bá, phát triển văn hóa Mông tại Hà Nội. Cường nói: “Tôi bắt đầu tham gia các dự án, cuộc thi, bước lên những sân khấu lớn, và cũng không ngừng trau dồi kiến thức. Tôi thường không bao giờ bỏ lỡ cơ hội để học hỏi ở mỗi một cuộc thi hoặc một chương trình biểu diễn nào đó, vì chính những lần được biểu diễn, được cọ xát và học hỏi tôi cảm thấy mình trưởng thành theo từng ánh đèn của sân khấu”
Tại đây, Ly Minh Cường không ngừng trau dồi kỹ năng và đạt được nhiều thành tích ấn tượng. Năm 2022, Cường giành quán quân cuộc thi Ngôi sao tài năng Việt Nam. Tháng 2/2024, Cường tiếp tục tham gia cuộc thi Âm nhạc Quốc tế Trung Quốc - Singapore lần thứ 18. Đặc biệt, tại cuộc thi Ly Minh Cường đã đưa nhạc cụ dân tộc Việt Nam là sáo và khèn Mông biểu diễn và vinh dự giành được giải Nhất bảng thi Nhạc cụ truyền thống. Đến tháng 7/2024, Cường giành ngôi vị quán quân bảng thi chuyên nghiệp nhạc cụ dân tộc tại giải thưởng Thanh Âm, Giải thưởng Thanh âm – Cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc trẻ diễn ra tại Học viện Âm nhạc Chiết Giang tỉnh Hàng Châu, Trung Quốc.
Bằng tất cả sự nhiệt huyết và tình yêu dành cho văn hóa Mông, tháng 9 năm 2024 tại Cộng Xưởng – Không gia Sáng tạo Liên ngành (Cung Thanh niên Hà Nội, số 1 phố Tăng Bạt Hổ, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội), nghệ sĩ trẻ Ly Minh Cường cùng nhóm Hmong Culture đã tổ chức buổi ra mắt sản phẩm video ca nhạc (MV) độc đáo “Núi đêm” mang âm hưởng dân ca của đồng bào Mông, kết hợp với những hơi thở của nền hòa âm phối khí đương đại kể về cảnh quan ký ức và hành trình thiên di của người Mông Việt Nam. Buổi ra mắt là bước đi nối dài cho sự thành công trong năm 2024 của người nghệ sĩ trẻ Ly Minh Cường.
Chia sẻ về hành trình đồng hành và làm việc với Ly Minh Cường bạn Hoàng Văn Thành – Một Rapper âm nhạc dân tộc tâm sự “Cường là một người trẻ tài năng, một nghệ nhân trẻ, một nghệ sĩ cuồng nhiệt với văn hóa truyền thống, đặc biệt là cây khèn, cây sáo,..em biết cách đưa văn hóa truyền thống sống lại và hòa nhập với đời sống hiện đại, em là một tấm gương sáng, một đại sứ truyền thông về lan tỏa văn hóa Mông đến bạn bè trong nước và quốc tế”
Chàng trai trẻ Ly Minh Cường không chỉ biểu diễn trong nước mà còn tham gia các sân khấu quốc tế, đưa tiếng sáo, tiếng khèn Mông đến với khán giả toàn cầu. Nghệ sĩ trẻ cũng kết hợp nhạc cụ truyền thống với các thể loại âm nhạc hiện đại như Hip hop và Rap, nhằm lan tỏa văn hóa dân tộc Mông đến giới trẻ và bạn bè Quốc tế.
Sùng Say - UBND xã Lũng Phìn
